kennisclip ondersteuning

Kennisclips: Meer grip op provinciale financiën begint bij de planning- en controlcyclus

10 januari 2025

In juni wordt in elke provincie de jaarrekening besproken. Met de jaarrekening legt de provincie verantwoording af over haar uitgaven en de behaalde resultaten.

Het is een belangrijk moment in de planning en control cyclus voor u als Statenlid om uw controlerende taak uit te kunnen voeren. U hoeft geen financieel expert te zijn om grip te krijgen op provinciale financiën. Als u de planning- en controlcyclus (P&C) begrijpt en slim gebruikt, kunt u beter sturen op doelen, investeringen en grote programma’s.

Vier kennisclips over provinciale financiën helpen u daarbij.

Wat is de planning- en controlcyclus?

De planning- en controlcyclus (P&C) is het systeem waarmee Provinciale Staten sturen en controleren. In documenten zoals de perspectiefnota of kadernota, de begroting, tussentijdse rapportages en de jaarstukken ziet u of doelen worden bereikt en welk geld daarvoor is ingezet.

Maar die documenten zijn geen doel op zich. Ze zijn een hulpmiddel. De kernvraag is steeds: hoe helpt deze informatie u om uw kaderstellende en controlerende rol goed te vervullen?

Vier belangrijke inzichten voor meer grip

1. Ken uw kaders en gewoonten

Veel spelregels zijn ooit door uw voorgangers vastgesteld. Ze zijn niet vanzelfsprekend. En ze zijn vaak ook niet wettelijk voorgeschreven.

2.    Besluit nooit op basis van één document

Beleid loopt jaren door. Eén begroting of één jaarstuk vertelt nooit het hele verhaal.

3. Leun niet te zwaar op accountant of auditcommissie.

Zij controleren niet de inhoud van uw beleidsdoelen. Dat is uw taak als Staten.

4. Leg altijd de koppeling tussen geld en doel

Reserves, voorzieningen en risico’s krijgen pas betekenis als u ze verbindt aan beleid.

Video's

Kennisclip 1 Financiën: Zoek, lees & snap als PS/Statenlid eigen kader +spelregels + (óók) gewoonten
Kennisclip 1 Financiën: Zoek, lees & snap als PS/Statenlid eigen kader +spelregels + (óók) gewoonten
Kennisclip 2 Financiën: Vraag & besluit als PS/Statenlid nooit iets op basis van 1 P&C document.
Kennisclip 2 Financiën: Vraag & besluit als PS/Statenlid nooit iets op basis van 1 P&C document.
Kennisclip 3 Financiën: U kunt als Staten(lid) maar beperkt steunen op accountant en auditcommissie.
Kennisclip 3 Financiën: U kunt als Staten(lid) maar beperkt steunen op accountant en auditcommissie.
Kennisclip 4 Financiën: Leg de koppeling tussen reserves/voorzieningen/risico's en beleidsdoelen.
Kennisclip 4 Financiën: Leg de koppeling tussen reserves/voorzieningen/risico's en beleidsdoelen.

Wat betekent dit voor uw rol als Statenlid?

De planning- en controlcyclus (P&C) is geen financieel feestje. Het is een sturingsinstrument. Als u alleen focust op nieuwe plannen, maar minder aandacht geeft aan wat al loopt, mist u grip op het grootste deel van het budget.

De jaarstukken zijn er niet alleen om terug te kijken. Ze geven ook richting voor:

  • nieuwe kaders
  • bijsturing in de perspectiefnota
  • prioritering van investeringen
  • en soms: het stoppen met activiteiten

Ook dat hoort bij sturen.

Wat kunt u vandaag al doen?

  • Kies een scherp thema
    Volg dit structureel door begroting, rapportages en jaarstukken heen.
  • Leg documenten naast elkaar
    Gebruik zoekfuncties en vergelijk teksten en cijfers door de tijd.
  • Vraag actief naar kaders en afspraken
    Wanneer zijn ze vastgesteld? Zijn ze nog actueel? De griffie kan u helpen ze te vinden.

En misschien wel het belangrijkste: Als u iets niet snapt, laat het uitleggen. Het gaat om veel geld en om uw mandaat.

Meer weten?

Wilt u de kennisclips over provinciale financiën en de planning- en controlcyclus bekijken? Ga dan naar de Statenlidnu Academie. U vindt daar ook een online college over dit onderwerp. 

Naar de Statenlidnu Academie
Terug