In veel provincies spelen tegelijk:
- actualisatie van gebiedsprogramma’s
- keuzes over normering en doelbereik
- discussie over uitvoerbaarheid van vergunningverlening
- spanning tussen natuurdoelen, klimaatdoelen en waterkwaliteit
Het huidige depositiebeleid is volgens de experts complex, juridisch kwetsbaar en beperkt effectief in het realiseren van daadwerkelijke reductie.
Zij werken daarom een alternatief uit: sturen op emissies aan de bron, met bedrijfsspecifieke doelen. Dat vraagt politieke keuzes.
Wat verandert er inhoudelijk en bestuurlijk als je overstap naar doelsturing?
De kern van de benadering in de kennisclips:
- landelijke reductiedoelen vertalen naar plafonds
- die plafonds verdelen naar sectoren en bedrijven
- bedrijven verantwoordelijk maken voor het behalen van hun norm
- sturen op resultaat in plaats van middel
Daarbij wordt integraal gekeken naar:
- ammoniak (natuur)
- broeikasgassen (klimaat)
- stikstof en nutriënten (waterkwaliteit)
De onderzoekers laten verschillende varianten zien om nationale doelen om te rekenen naar normen per hectare, per dier of per regio. De keuze tussen die varianten is geen technische, maar een bestuurlijke.
Waar zit uw afwegingsruimte?
Voor Provinciale Staten gaat het onder meer om:
1. Kaders voor normstelling
Kiest u voor één landelijke norm? Voor differentiatie per provincie of gebied? Voor zwaardere opgaven rond kwetsbare natuur?
2. Integraliteit van beleid
Behandelt u stikstof los, of verbindt u natuur, klimaat en waterkwaliteit in één systeem?
3. Sturingsfilosofie
Stuurt u op middelen (voorschriften) of op doelen (resultaatverantwoordelijkheid)?
4. Borging en controle
Hoe zorgt u dat reducties aantoonbaar zijn, zonder onwerkbare administratieve druk?
De kennisclips laten zien dat vrijwel alle bedrijven een opgave hebben. De zwaarte daarvan verschilt. Ook wordt ingegaan op maatregelen en op de manier waarop emissies via data, berekeningen en metingen geborgd kunnen worden.
Wat betekent dit voor uw komende besluitvorming?
Bij kaderstelling en behandeling van gebiedsgerichte voorstellen kunt u zich bijvoorbeeld afvragen:
- Welke vorm van doelsturing ligt hier impliciet onder?
- Is duidelijk hoe landelijke doelen zijn vertaald naar bedrijfsniveau?
- Is de gekozen variant bestuurlijk uitlegbaar en juridisch houdbaar?
- Sluit het systeem aan bij bestaande bedrijfsdata en rekeninstrumenten?
- Is het perspectief voor ondernemers helder?
Dit zijn politieke vragen. De kennisclips bieden inhoudelijke bouwstenen om die vragen scherper te stellen.
Voor wie is dit van belang?
Met name voor:
- woordvoerders landbouw, natuur en water
- leden van commissie Landelijk Gebied / Omgeving
- fracties die werken aan alternatieven of amendementen
- Statenleden die zich voorbereiden op besluitvorming over gebiedsprogramma’
Verdiep u in het stikstof-dossier
Wilt u beter begrijpen:
- waarom wordt gepleit voor emissiesturing?
- hoe doelsturing juridisch en technisch kan worden vormgegeven?
- welke varianten mogelijk zijn bij normstelling?
- hoe borging in de praktijk kan werken?
Bekijk dan de vijf kennisclips en het webinar over stikstof in de Statenlidnu Academie.
Zo versterkt u uw positie bij de komende besluiten over de stikstofaanpak in uw provincie.
