Illustratie provinciale taken

Wonen: wat vraagt het coalitieakkoord van u als Statenlid?

17 april 2026

De ambitie is helder: meer woningen, sneller bouwen en beter betaalbaar. Maar in de praktijk loopt het vast op uitvoering. In deze vodcast vertelt Koen van Rooijen (WoningbouwNL) wat er echt speelt – en waar Statenleden het verschil kunnen maken. 

Goed om te weten 

  • Het huidige coalitieakkoord bouwt voort op bestaand beleid: 100.000 woningen per jaar, regie vanuit Den Haag 

  • De sector zegt: we kunnen dit, maar alleen als er genoeg geld is 
    → nodig: 3–5 miljard per jaar 
    → beschikbaar: ongeveer 1 miljard per jaar 

  • Nieuwe plannen zijn vaak niet echt nieuw:
    v
    eel locaties en afspraken lagen er al
     

  • Het grootste probleem zit niet in ambitie, maar in uitvoering die vastloopt door regels, procedures en tegenstrijdige belangen 

Knelpunten

Als Statenlid zit u precies op het snijvlak waar het vastloopt: ruimtelijke ordening, natuur en stikstof, infrastructuur en woningbouw. Daar ontstaan dilemma’s: 

  • Woningbouw vs. natuur
  • Snelheid vs. zorgvuldigheid
  • Regels vs. maatschappelijke nood 

In de praktijk zien we dat regels oplossingen kunnen blokkeren, ook als het totaal juist beter wordt. 
Er zijn drie terugkerende knelpunten: 

1. Geld en randvoorwaarden 
Woningbouw vraagt meer dan alleen huizen, namelijk: infrastructuur, zorg, scholen en  openbaar vervoer. Zonder die investeringen komt bouw niet op gang. 
2. Regels die elkaar blokkeren 
Regels zijn er met een reden, maar ze werken elkaar soms tegen en laten weinig ruimte voor maatwerk. Gevolg: plannen die logisch lijken, gaan toch niet door. 
3. Onrealistische planningen 
Veel woningbouwplannen zijn snel verzameld, onvoldoende uitgewerkt en onzeker of ze ooit gerealiseerd worden. De vraag is dus: kloppen de cijfers waar we op sturen eigenlijk wel? 
 

Wat kunt u als Statenlid doen? 

De vodcast geeft een duidelijke richting: 

1. Kijk over regels heen 
Stel steeds de vraag: Wat kan wél? In plaats van alleen: wat mag niet? 
2. Werk domeinoverstijgend 
Breng wonen, stikstof, natuur en infrastructuur samen. Niet naast elkaar, maar in samenhang. 
3. Ga het gesprek aan 
Ga het gesprek aan  met andere partijen in de Staten, gemeenten en marktpartijen. Focus daarbij op de belangen achter de standpunten en gezamenlijke oplossingen. 
4. Check de realiteit achter plannen 
Vraag door op: 

  • Welke plannen zijn echt uitvoerbaar?
  • Wat kan morgen starten?
  • Wat zit nog vol onzekerheden? 
     

De belangrijkste oproep 

Blijf niet hangen in systemen en regels, maar kijk naar het maatschappelijke doel. Want achter de cijfers zitten echte situaties:

  • mensen zonder woning 
  • jongeren die niet kunnen starten 
  • ouderen die vastzitten in hun huis 

De woningnood is geen papieren probleem. 

Wilt u hier verder op door? 

In de Statenlidnu Academie kunt u e-learnings volgen over verschillende provinciale thema’s, zoals wonen, water en energie. Bekijk ook het webinar over het regeerakkoord 2026.

Dit artikel is gebaseerd op de vodcast van Statenlidnu over wonen, met Rosalie Bedijn en Coen van Rooyen. 

Terug